संस्कृतमधील प्राचीन भारतीय आरोग्य टिप्स:*

 

 एकदम वाचा!!

 

 *१.  अजर्णे भोजनं विषयम्*

*जर पूर्वी घेतलेले दुपारचे जेवण पचले नाही, तर रात्रीचे जेवण घेणे विष घेण्यासारखे होईल. भूक ही एक सिग्नल आहे की मागील अन्न पचले आहे.*

 

 *२.  अर्धरोगहरी निद्रा*

*योग्य झोपेने निम्मे आजार बरे होतात. *

 

 *३ मुद्गदाली गदवाली*

*सर्व डाळींमध्ये हिरवे हरभरे सर्वोत्तम आहेत.  त्यामुळे रोगप्रतिकारशक्ती वाढते.  इतर कडधान्यांचे एक किंवा दुसरे दुष्परिणाम आहेत.*

 

 *४.  भग्नास्थि-संधानकरो लशुनः।*

*लसूण तुटलेल्या हाडांनाही जोडतो. *

 

 *५.  अति सर्वत्र वर्जयेत्।*

*जास्त प्रमाणात खाल्लेली कोणतीही गोष्ट, फक्त ती चवीला चांगली असते, ती आरोग्यासाठी चांगली नसते.  संयत रहा.*

 

 *६.  नास्ति मूलमनौषधम्*

*अशी कोणतीही भाजी नाही, ज्याचा शरीराला औषधी लाभ नाही. *

 

 *७.  नद्यः प्रभुरायुषः।*

*कोणताही डॉक्टर दीर्घायुष्य देण्यास सक्षम नाही.  (डॉक्टरांना मर्यादा आहेत.) *

 

 *८.  चिंता व्याधि प्रकाशाय*

*चिंतेमुळे प्रकृती बिघडते..*

 

 *९.  व्यायाम शनैः शनैः।*

*कोणताही व्यायाम हळूहळू करा.  (जलद व्यायाम चांगला नाही.)*

 

 *१०.  अजवत् चर्वण कुर्यात् ।*

*आपले अन्न शेळीसारखे चर्वण करा.  (अन्न घाईत कधीच गिळू नका. लाळ पचनास प्रथम मदत करते.)*

 

 *११.  स्नानं नाम मनःप्रसाधनकरंदुः स्वप्न-विध्वंसनम्*

*स्नानामुळे नैराश्य दूर होते.  हे वाईट स्वप्नांना दूर करते.*

 

 *१२.  न स्नानमाचरेद् भुक्त्वा।*

*आहार घेतल्यानंतर लगेच आंघोळ करू नका.  (पचनावर परिणाम होतो).*

 

 *१३.  नास्ति मेघसमं तोयम् ।*

*शुद्धतेमध्ये कोणतेही पाणी पावसाच्या पाण्याशी जुळत नाही. *

 

 *१४.  अजर्णे भेषजं वारि।*

*अपचन झाल्यावर साधे पाणी घेणे औषधासारखे काम करते. *

 

 *१५.  सर्वत्र नूतन शस्तं, सेवकान पुरातने ।*

*नेहमी ताज्या गोष्टींना प्राधान्य द्या.  तर तांदूळ आणि नोकर हे जुने झाल्यावरच चांगले असतात.*

 

 *१६.  नित्यं सर्वा रसा भक्ष्यः।*

*सर्व सहा चवींचे अन्न घ्या (उदा: मीठ, गोड, कडू, आंबट, तुरट आणि तिखट).*

 

 *१७.  जठरं पूर्णयेदर्धम् अन्नैर्, भागं जलेन च ।*

 *वायोः संचरणार्थाय चर्तमवशेषयेत्।*

*तुमचे अर्धे पोट घन पदार्थांनी भरा, (एक चतुर्थांश पाणी आणि बाकीचे रिकामे ठेवा.)*

 

 *18.  भुक्त्वा शतपथं गच्छेद इच्छेत् चिरजीवितम्* ।

*अन्न घेतल्यानंतर कधीही आळशी बसू नका.  किमान अर्धा तास चाला.*

 

 *१९.  क्षुत्साधुतां जनयति ।*

*भूक लागल्याने जेवणाची चव वाढते.  दुसऱ्या शब्दांत, भूक लागल्यावरच खा.*

 

 *२०.  चिंता जरा नाम मनुष्यम्*

*चिंतेमुळे वृद्धत्वाची गती वाढते. *

 

 *२१.  शतं विभय भोक्तव्यं, सहस्रं स्नानमाचरेत।*

*जेव्हा जेवणाची वेळ येते, तेव्हा १०० नोकऱ्याही बाजूला ठेवा.*

 

 *२२.  सर्वधर्मेषु मध्यमाम्।*

 *नेहमी मध्यम मार्ग निवडा.  कोणत्याही गोष्टीत टोकाला जाणे टाळा.*